Jesteś w: strona główna
czcionka +1 czcionka -1 włącz opcje dla niepełnosprawnych

Jak dobrze zorganizować postuj maszyny budowlanej

W okresach między eksploatacyjnych maszyny budowlane pozo-.stają przez dłuższy czas w bazach sprzętu lub w innych miejscach składowania. W zasadzie powinny być one przechowywane w stanie pełnej gotowości technicznej, z wyjątkiem maszyn, przeznaczonych do naprawy średniej lub głównej. Pozostawienie maszyny przez dłuż­szy czas postoju bez przeprowadzenia specjalnych zabiegów zabez­pieczających, czyk" konserwacji, może spowodować trwałe zmiany w elementach konstrukcyjnych i mechanizmach, a w konsekwencji przedwczesne zużycie. Brak zabezpieczenia przeciwkorozyjnego może doprowadzić do zniszczenia elementów metalowych.

Zmianom mogą ulec własności fizyczno-ehemiczne elementów gumowych, drewnia­nych, skórzanych, z tkaniny i z tworzyw sztucznych, a także niektó­rych gatunków smarów i olejów. Złe warunki przechowywania sprzy­jają wzajemnemu niszczeniu stykających sią elementów oraz powo­dują trudności w uruchamianiu maszyny po okresie składowania. Niektóre elementy, takie jak taśmy hamulcowe, sprężyny amortyza­torów, liny itp., w przypadku niewłaściwego przechowywania (np. ,pod obciążeniem) mogą utracić zdolność prawidłowego działania na skutek trwałych odkształceń.

A zatem, niewłaściwe przygotowanie maszyny do przechowania powoduje obniżenie a nawet całkowitą utratę sprawności technicz­nej i w konsekwencji uniemożliwia (bezpieczną eksploatację.
Przygotowanie maszyny do przechowania powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi przez producenta w instrukcji obsługi lub w dokumentacji techniczno-ruchowej. Istotne znaczenie ma dobór miejsca, w którym maszyny mają być przechowywane. Miej­sce to powinno być czyste, suche i w miarę możliwości o twardej nawierzchni, aby uniknąć zagłębiania się w gruncie i zanurzania w wodzie zbierającej się na skutek opadów atmosferycznych. W tym celu zaleca się ustawianie kół lub gąsienic podwozi na drewnianych Mockach lub balach, które W okresie zimowym chronią je dodatko­wo przed przymarzaniem do gruntu.
Jeżeli okres przechowywania maszyny nie przekracza kilkunastu dni, można nie stosować specjalnych zabiegów i ograniczyć się do czynności przeprowadzanych zazwyczaj "przed postojem międzyzmia-nowym, tzn. podczas codziennej obsługi technicznej.

Należy jednak dodatkowo:
• maszynę starannie oczyścić,
• powierzchnie metalowe nie pokryte powłokami ochronnymi i ulegające korozji posmarować smarem antykorozyjnym, wazeliną techniczną lub innym smarem ochronnym,
• przeprowadzić pełny zakres smarowania,
• uzupełnić „do pełna" zbiorniki paliwa, olejów i układu chłodzenia,
• zabezpieczyć maszynę przed wpływem warunków atmosfery­cznych,
• zabezpieczyć kabinę operatora, maski silników, zbiorniki oraz skrzynki z narzędziami i częściami zapasowymi przed dostępem osób nie upoważnionych.

Szczególną uwagę należy zwracać na staranne zabezpieczenie ma­szyny przed wpływem warunków atmosferycznych,, zwłaszcza w okresie jesiennym - przed opadami deszczu i w okresie zimowym - przed opadami śniegu i niskimi temperaturami. Szkodliwemu działa­niu opadów, a więc korozji i niszczeniu mechanizmów zapobiega się przez osłanianie maszyn (o ile na to pozwalają warunki) daszkami ochronnymi lub - najlepiej - przechowywanie ich w pomieszcze­niach osłoniętych dachem (pod wiatami) albo obudowanych. Jeśli jest to niemożliwe, należy przynajmniej silniki, przekładnie i łożyska osłonić plandekami lub innymi osłonami z nieprzemakalnych tkanin bądź tworzyw sztucznych. W razie wystąpienia niskich temperatur należy koniecznie spuszczać wodę z układów wodnych maszyny i ocie­plać albo wymontowywać elementy wrażliwe na ich działanie, zwła­szcza akumulatory, pompy wtryskowe, elementy automatyki -itp. Za­niedbanie tego grozi uszkodzeniem lufo zniszczeniem elementów (np. rozsadzeniem kadłuba silnika na skutek zamarznięcia pozostawionej w układzie chłodzenia wody).
Przed dłuższym-okresem przechowywania konieczne jest przepro­wadzenie przeglądu technicznego maszyny i - w razie potrzeby - dokonanie niezbędnych napraw w celu doprowadzenia jej do pełnej sprawności.

Następnie, należy wykonać czynności zabezpieczające, przewidziane w odpowiednich instrukcjach fabrycznych, których za­kres zależy od:
• przewidywanego okresu przechowywania,
• warunków' atmosferycznych istniejących w miejscu i okresie przechowywania,
• konstrukcji maszyny oraz
• rozporządalnych środków zabezpieczających.

Oprócz czynności związanych z przygotowaniem maszyn do prze­chowania na okresy kilku- lub kilkunastodniowe, należy min.:
• sprawdzić- stan powłok ochronnych, a ewentualne miejsca usz­kodzenia zabezpieczyć i uzupełnić ubytki powłok lakierniczych,
• maszynę starannie umyć i oczyścić,
• przeprowadzić pełny zakres smarowania, stosując w razie po­trzeby specjalne środki smarne oraz oleje konserwacyjne,
• zdjąć zbiornika i opróżnić: z paliwa w celu przemycia i. osu­szenia, po czym ponownie je zamontować,
• spuścić płyn z chłodnicy, przepłukać ją roztworem sodowym w celu usunięcia kamienia kotłowego i ponownie napełnić,
• zakonserwować silnik spalinowy i elementy układu napado­wego, zgodnie z instrukcją producenta,
• odciążyć elementy, na które działa obciążenie statyczne, np. taśmy hamulcowe - przez zluzowanie cięgien lub sprężyny i amor­tyzatory - stosując odpowiednie podpory,
• maszyny na gąsienicach i na kołach nieogumionych usfawić na drewnianych podkładach lub pomostach,
• zdemontować koła ogumione z maszyn na podwoziach wyposa­żonych w tego rodzaju koła, oczyścić obręcze z rdzy i ewentualnie pomalować, opony i dętki po umyciu i wysuszeniu przesypać tal­kiem, ponownie zmontować, uzupełnić ciśnienie do wielkości przewi­dzianej w dokumentacji techniczno-ruchowej, po czym maszyny usta­wić na podporach w taki sposób, aby koła nie dotykały podłoża.
Przygotowanie instalacji hydraulicznej do składowania w okre­sie letnim nie' wymaga specjalnych zabiegów dodatkowych poza nie­zbędnymi naprawami.

Natomiast w pirzypadku dłuższego okresu prze­chowywania maszyny, obejmującego również miesiące zimowe, na­leży dokonać wymiany oleju, stosowanego w okresie letnim, na zi­mowy.
Dużej staranności w zabezpieczeniu na okres składowania wy­magają akumulatory. Przede wszystkim nie wolno ich przechowy­wać w temperaturze niższej od 273 K (0°C). Przygotowując maszynę do składowania na dłuższy czas należy wymontować akumulatory i przenieść do suchego pomieszczenia o temperaturze co najmniej 278 K ( + 5°C). Tak przechowywane akumulatory, należy co miesiąc doładować, kontrolować gęstość elektrolitu i ewentualnie uzupełniać wodą destylowaną, a co trzy miesiące'- rozładowywać i ponownie ładować.

Gdy okres przechowywania akumulatora trwa dłużej niż trzy miesiące i nie istnieje możliwość dodatkowego doładowywania go co miesiąc, zaleca się po pełnym naładowaniu akumulatora wylać elek­trolit, ponownie zalać i dopełnić wodą destylowaną. Po upływie 8 godzin - przez godzinę ładować prądem o natężeniu ok. 0,5 A w celu usunięcia resztek kwasu z czynnej masy płyt, po czym wylać zakwaszoną wodę i ponownie zalać czystą wodą destylowaną, za­kręcić korki zamykające ogniwa i odstawić do suchego pomieszcze­nia.

W czasie obsługi technicznej związanej z przygotowaniem maszyn budowlanych do przechowania, należy przestrzegać przepisów bez­pieczeństwa i higieny pracy, a zwłaszcza przepisów o ochronie prze­ciwpożarowej i zachowaniu środków ostrożności podczas czynności przy silnikach spalinowych i paliwach oraz przy akumulatorach elektrycznych.